De geothermische warmtepomp is voor Nederland de meest rendabele geothermische energiewinning. De geothermische warmtepomp gaat uit van verwarmen in de winter en kouder maken in de zomer. Hierdoor zijn minder stookkosten in de winter en geen airconditioning in de zomer nodig.
Een voorbeeld met een vertikale geothermische aardwarmtewisselaar maakt dit duidelijk bron: http://members.lycos.nl/bomfunkNick/geo.htm
Verwarmen in de winter
Rechtstreekse warmte kan onttrokken worden door een vloeistof of het koelmiddel van de warmtepomp te laten circuleren door leidingen die door warmere aardkorstlagen stromen.
Hierdoor wordt het koelmiddel verwarmd door onze moeder aarde.
Nog meer warmte kan gebruikt worden als we eerst koud water de aardkost inpompen. Dit water wordt dan door moeder aarde verwarmt door haar eigen diepere aardwarmte. Vervolgens kan dit verwarmde water omhoog gehaald worden.
Koelen in de zomer
Met dezelfde infrastruktuur kan zonder bijkomende investeringen ook gekoeld worden.Dit gebeurt door de warme vloeistof of het koelmiddel van de warmtepomp te laten circuleren door een koele grondlaag. Op die manier wordt een ecologisch alternatief geboden voor de klassieke air-conditioning. Om de warmtepomp als koelmachine te gebruiken, draaien wij eenvoudig het circuit om. Hierdoor worden de aardlagen terug opgeladen en geven deze in de winter de warmte terug af die zij in de zomer hebben kunnen opslagen. Bijkomend voordeel is dat 1Kw stroom in staat is om 4Kw warmte naar een hoger niveau te verplaatsen.
Aardwarmtewisselaars zijn energiebesparend, hebben een zeer lange levensduur, zijn niet vergunningsplichtig en zijn zeer milieuvriendelijk. Ze worden zowel vertikaal als horizontaal toegepast, en zowel in gesloten als in open systemen. In Nederland is met behulp van de warmtepomp toepassing van warmte en koudeopslag sterk in opkomst. De belangrijkste toepassing is natuurlijke koeling, waarbij water op de temperatuur van de ondergrond wordt gebracht, ofwel de gemiddelde jaartemperatuur, en daarna direct voor gebouwkoeling wordt gebruikt. Natuurlijke koeling heeft het potentieel wereldwijd miljoenen elektrisch aangedreven airconditioners te vervangen. Als men in bestaande gebouwen 25.000.000 airco-installaties 'lucht-lucht' zou vervangen door geothermische warmtepompen, dan kunnen in de toekomst ongeveer 50 grote kerncentrales, uitgespaard worden!!
Een ander direct gebruik is het ijsvrij houden van bruggen en straten. Hier is geen warmtepomp nodig, de opslag wordt door afvoer en opslag van de warmte van de warme rijbaan in de zomer geregenereerd. Ook het vorstvrij blijven van waterleidingen hoort hierbij; de in de bodem opgeslagen warmte zorgt dat deze in de winter maar tot op geringe diepte bevriest.